Landelijk themajaar Historische Buitenplaats
Lucebert: schreeuw uit het harnas
SCHWARM: 80 keramische kevers
Exposities, lezingen, concerten
Voorjaarsbloeiers bewonderen
Brochure I (In en om Leeuwarden) weer verkrijgbaar!
7 april 2012: Emmy Verhey en Frans Douwe Slot
KLIK OP 'STATEN EN STINZEN' beschrijvingen foto's films van alle staten en stinzen KLIK OP 'NIEUWS' nieuwsoverzicht
|
Regelmatig geven wij nieuwsbrieven uit met informatie over activiteiten in en rondom de staten en stinzen in Friesland. Wilt u donateur worden en op de hoogte blijven? |
De stichting
De stichting Staten en Stinzen wil de staten en stinzen van Fryslân onder de aandacht te brengen. Deze website is een resultaat van het project 'In alle staten', waarmee de stichting dit doel vorm heeft gegeven.
De stichting wil daarbij ook het behoud en de conservering ondersteunen, niet alleen van de gebouwen, maar ook van de tuinen en parken en meer algemeen hun ligging in het landschap . Dit gebeurt in veel gevallen in samenspraak met de eigenaren en beheerders van de staten. Aandachtspunten zijn daarbij: het uitwisselen van ideeën en ervaringen rond het onderhoud van de gebouwen en parken, het aantrekken van bezoekers en het versterken van de relatie met het omliggende landschap.
De staten en stinzen: algemeen
Door het gebruik van kostbare steen voor hun woningen onderscheidde de rijke elite, de hoofdelingen, zich van de rest van de bevolking. Meestal waren de stinzen verdedigbare torens op een kunstmatige verhoging, een wier, of op een omgracht terrein. Van de honderden die er ooit in Friesland waren, is slechts een enkele torenstins bewaard gebleven: deze staat in Feanwâlden / Veenwouden: zie onder de tab Staten en Stinzen, onder Friesland Noord. In enkele gebouwen die het uiterlijk van een boerderij hebben gekregen, gaan nog zaalstinzen schuil. Verder zijn een paar oude stinzen herkenbaar als een heuveltje in een verder vlak landschap: stinswieren.
In de 18de en 19de eeuw kwam het landhuis als zomerverblijf in zwang, niet zelden als voortzetting van een stins. Dan treft men nieuwe benamingen zoals Schatzenburg en Vijversburg aan. In die periode zijn bij de staten fraaie parken aangelegd, eerst in de formele stijl, later volgens de mode van de landschapsstijl. Deze laatste werd bij vele buitenplaatsen door tuinarchitect L.P. Roodbaard met veel talent toegepast, zoals bij Staniastate. Na hem werd de familie Vlaskamp toonaangevend.
Op de rijke gronden van de oude stateterreinen komen specifieke planten voor, die in het voorjaar uitbundig bloeien. Sinds 1932 worden deze planten stinsenplanten genoemd, ook elders in het land, waar ze ook dikwijls een voorkeur voor buitenplaatsen aan de dag leggen.